GÜNLÜK RUTİNLER YETKİ DEVRİNİ HIZLANDIRIYOR

Yapay zekânın hızla benimsenmesi, artan bir güvenden ziyade düşük riskli alanlardaki kullanım alışkanlığına dayanıyor. Yol tarifi, seyahat planlama ve içerik önerileri gibi alanlarda sağlanan konfor, kullanıcıları daha kritik görevleri de yapay zekâya devretmeye yönlendiriyor. Araştırma verilerine göre katılımcıların bir kısmı bankacılık işlemlerini yönetmek, otonom araç kullanmak veya kendi adına alışveriş yapılmasını sağlamak gibi ileri seviye uygulamaları deneyimlemeye başladı bile. Henüz bu sistemleri denemeyenlerin önemli bir kısmı da ev güvenliği ve randevu planlaması gibi alanlarda yapay zekâya kapılarını açmaya hazır.

GÜVEN VE DENETİM BEKLENTİSİ HALA ÇOK YÜKSEK

Kullanım oranları katlanarak artarken, güvenlik ve hesap verebilirlik konularındaki soru işaretleri güncelliğini koruyor. Kullanıcıların yüzde 66'sı olası siber saldırılardan korkarken, %73’ü gerçek ile yapay zekâ üretimini birbirinden ayıramamaktan endişe duyuyor. Bu durum, toplumun teknolojiyi pratik nedenlerle kullandığını ancak sistemlerin kontrol altında tutulması gerektiğine inandığını kanıtlıyor. Özellikle her on kişiden yedisinin insan denetimini şart koşması, teknoloji geliştiricileri için önemli bir sinyal niteliği taşıyor.

ÖNCÜ PAZARLAR VE GELECEĞİN TASARIMI

Hindistan, Çin, Brezilya ve Suudi Arabistan gibi ülkelerin yer aldığı öncü pazarlar, yapay zekâ kullanımında yüzde 94’lük bir oranla dünyaya liderlik ediyor. Bu pazarların gösterdiği eğilimler, gelecekte tüm dünyanın nasıl bir dijital dönüşümden geçeceğine dair ipuçları veriyor. EY Türkiye yetkilileri, yapay zekâya tam güven oluşmadan yetki devrinin artmasına dikkat çekerek, kurumların şeffaflık ve sorumluluk ilkelerini merkeze alan bir mimari oluşturmasının artık bir tercih değil, zorunluluk olduğunu vurguluyor.

EY Türkiye Danışmanlık Bölümü Yapay Zekâ Hizmetleri Lideri Reyzi Devrim Pamir konuyla ilgili şu değerlendirmelerde bulundu:

“EY Yapay Zekâ Duyarlılık Endeksi araştırması önemli bir eşiğe işaret ediyor: yapay zekâya yönelik tam güven oluşmadan, kullanım ve yetki devri hızla artıyor. İnsanlar yapay zekâyı önce düşük riskli ve günlük işlerde benimsiyor; ancak bu aşinalık zamanla daha kritik karar alanlarına da taşınıyor. Kurumlar açısından asıl konu artık yapay zekâyı kullanıp kullanmamak değil; hangi görevlerin, hangi sınırlar içinde, nasıl bir insan denetimi ve hesap verebilirlik çerçevesiyle yapay zekâya devredileceğini tasarlamak. Bu nedenle güven, sonradan eklenecek bir unsur değil; en baştan sistemin mimarisine yerleştirilmesi gereken temel bir prensip. İş dünyasının, şeffaflığı, denetlenebilirliği ve sorumlu yapay zekâ yaklaşımını merkeze alan bir dönüşümü hızla hayata geçirmesi kritik önem taşıyor.”

Oto hasar süreçlerinde hasar dosyaları içindeki verilerin soru-cevap yöntemiyle ayrıştırılarak daha iyi analiz edilmesine olanak tanıyor; dosya yetkililerinin doküman içinde öne çıkan bilgileri daha hızlı saptamasına yardımcı oluyor. Müşterileri için teknolojik, hızlı ve verimli hizmetler sunmayı benimseyen Şirket, yeni projesiyle suistimal tespitine konu olacak noktaların hızlı bir şekilde saptanmasını ve dosyalarla ilgili daha hızlı aksiyon alınmasını sağlıyor.

İŞ YÜKÜ HAFİFİLİYOR

AXA Sigorta Hasar Başkanı ve İcra Kurulumu Üyesi Eray Kangal ChatGPT yapay zeka teknolojisine yönelik projeleriyle ilgili şunları söyledi: '' AXA Sigorta olarak en yeni dijital teknolojileri süreçlerimize entegre ederek çalışanlarımızın ve acentelerimizin iş yükünü hafifletiyoruz. Müşterilerimiz için teknolojik ve hızlı çözümleri sunma odağıyla hareket ediyoruz. ChatGPT ile hasar dosyaları içindeki verileri soru-cevap yöntemiyle ayrıştırarak onların daha iyi analiz edilmesine olanak tanıyoruz. Oto hasar süreçlerinde bizim için araştıran, soru soran ve cevaplar hazırlayan bir asistan niteliğinde olan ChatGPT'yi farklı kullanım alanların da değerlendirerek operasyonel verimliliğimizi daha da artırmayı planlıyoruz.''

2022 yıl sonu itibarıyla Asya bölgesinin otomotiv üretiminde pandemi öncesi seviyelerini yakaladığı ve toplam üretim içerisindeki en yüksek paya sahip olduğunu görüyoruz. Avrupa ve Amerika pandemi öncesi üretim düzeyini yakalayamamış olmakla birlikte, Çin; Asya bölgesindeki üretimin en büyük aktörü ve küresel üretimdeki payı Amerika ve Avrupa Birliği’nin (AB) toplam üretiminden fazla.

Öte yandan son 10 yılın en büyük otomotiv ihracatçısı olan AB’nin, Çin pazarındaki payının azalış trendinde olduğu da belirtiliyor. Bu gelişmelerin yanında Çin’in otomotiv sektöründe 2022 yılında ilk kez dış ticaret fazlası verdiği görülüyor. İlgili verilerle Çin’in otomotiv sektöründeki üretim ve dış ticarette payının arttığı ve izlenen dönemde daha rekabetçi hale geldiği anlaşılıyor.

Türkiye’nin ihracattaki en önemli kalemlerinden birinin otomotiv sektörü olduğu ve AB-Birleşik Krallık bölgesi ihracat pazarında en büyük paya sahip olduğu vurgulanan raporda, AB’nin bu anlamdaki rekabet gücünün de önemli olduğu belirtiliyor.

GÜÇLÜ VE ZAYIF YÖNLER

Tüketici tercihlerinin alternatif yakıtlı araçlara ve yeni hareket serbestiyeti seçeneklerine kaymasıyla 2023 yılında otomotiv sektörünün çevre ile sınav vereceğini öngörüyoruz.

Gelişmekte olan piyasa özellikleri yeni yatırım kanallarının oluşumunu desteklerken, yerel ihtiyaçların dönüşümüne şahitlik edeceğiz gibi görünüyor. Premium araç ve SUV talebinin üreticilerin karlılığına olumlu bir etki bırakacağını düşündüğümüz çevreci yaklaşımlar, sektörü güçlü bir şekilde domine edeceğine ve alışılagelmiş düzenin yeniden çizileceğine inanıyoruz.

Öte yandan, üreticiler tarafından benimsenen “anında” modelinin yaygın şekilde benimsenmesi nedeniyle, tedarik zincirinde yaşanan aksaklıklara karşı kırılganlığın artması, dalgalanan enerji fiyatları ve maliyetlerdeki artış sektördeki zayıf yönler olarak öne çıkıyor.

Katılaşan çevresel gerekliliklerin (karbon emisyonu, hava kirliliği vb.) sektördeki en önemli kırılım noktalarından olacağını düşünüyoruz. Çevre dostu teknolojiler geliştirmek ve uluslararası standartlara uyum sağlamak için şirketlerin yapılanma süreçlerinde yeni değişimlerin meydana gelebilme olasılığı fazla görünüyor.

Ek olarak, dijital sistemlerin otomobillere artan entegrasyonuyla beraber siber güvenlik önlemleri de öne çıkıyor. Otomotiv sektörünün, ürünlerini ve müşteri verilerini korumak için güçlü siber güvenlik önlemlerine yatırım yapması gerekiyor, bu da maliyet tabanına yansıyacak ek giderlerden biri olarak görünüm kazanıyor.

Daha fazlasını öğrenmek için linke tıklayarak Otomotiv Sektörü Risk Raporu’na gidebilirsiniz!

Blokzincir teknolojisi, verilerin dijital bir ortamda kaydedildiği sanal bir defterdir ve verinin korunması açısından büyük katkı sağlar. Ayrıca, veriler şeffaflığı ve bilgilerin işlenme hızı açısından oldukça avantajlı bir teknolojidir. Blokzincir teknolojisi, finans sektörüyle birlikte ekonomik anlamda büyük bir değişiklik yaşatarak özellikle kripto para birimleriyle dikkat çekmeye başlamıştır. Öte yandan, bu teknolojinin sadece finans sektörüyle sınırlı olmadığı ve gelecekte birçok sektörün değişmesine öncülük edeceği bilinmektedir. Sigorta sektörü de blokzincir teknolojisiyle etkilenebilecek bir sektördür.

Sigorta sektörü, müşterilere erişmek için geniş bir aracı yelpazesine sahip olan büyük bir topluluk ağıdır. Günümüzde geleneksel sigorta sistemleri bu süreçleri daha zorlaştıran ve verimsiz hale getiren bir yapıya sahiptir. Tüm bu süreçte kişisel verilerin korunması, paylaşılması ve işlenmesi büyük önem taşımaktadır. Geleneksel sigorta sektöründe, yüksek maliyetler, bürokrasi ve güvenlik sorunları yaşanmaktadır.  Örneğin, sigorta poliçelerinin hazırlanması, hasar taleplerinin işlenmesi ve müşteriye tazminat ödemelerinin yapılması gibi süreçler oldukça karmaşık ve maliyetlidir. Bu süreçlerde birçok belge ve işleme ihtiyaç duyulur ve bu süreç hem sigortacılar hem de müşteriler için zaman ve para kaybına neden olmaktadır. Son olarak, verilerin merkezi bir sistemde saklanması siber sızıntı riskini artırmakta ve veri güvenliği için yatırım yapılması gerekmektedir. Bu da birçok maliyeti beraberinde getirmektedir. Blokzincir teknolojisi ise bu sorunlara çözüm sunabilecek bir çok potansiyel taşımaktadır.

Blokzincir teknolojisi sigorta sektörünü nasıl değiştirecek?

Akıllı sözleşmeler (Smart Contract): Blokzincir üzerine yazılan akıllı sözleşmeler, bir aracıya (avukat) ihtiyaç duyulmayan ve kendi kendisini denetleyen bir sözleşme türüdür. Sigorta sektöründe, akıllı sözleşmeler poliçelerinin otomatik olarak işlenip yürütülmesine imkân sağlayacaktır. Örneğin, bir hasar kaydı durumunda akıllı sözleşme kendisini denetleyerek otomatik olarak tazminat ödemesini sağlayacaktır. Bu durum, hem sigortacının iş yükünü hafifletecek hem de müşterinin maliyet ve zaman tasarrufu sağlayacaktır.

Dolandırıcılık tespiti: Blokzincir üzerinde veriler değiştirilemez ve şeffaf bir yapıdadır. Bu sayede, dolandırıcılık girişimlerinin önüne geçilebilme imkanı sağlar. Örneğin, günümüzde aynı hasarın birden fazla sigorta acentesine bildirilmesi olağan bir durumdur. Ancak, blokzincirdeki veri şeffaflığı ve sözleşmelerin özdenetim mekanizmalarıyla birlikte bu girişimler önlenebilecektir.

Reasürans:  Blokzincir teknolojisiyle birlikte reasürans işlemlerinin veri akışı daha etkili hale getirilebilir ve aracıların azalmasıyla birlikte daha güvenli ve maliyet açısından avantajlı hale getirilebilir.

Mikro sigortacılık:  Blokzincir teknolojisi, mikro sigortacılığa önemli ölçüde avantaj sağlayacaktır ve veri toplama, verilerin idare edilmesi gibi birçok farklı süreci basitleştirecek altyapıya sahiptir. 

Blokzincir teknolojisi sigorta sektörü için neden önem taşımaktadır?

Müşteri deneyimine potansiyel etkisi: Blokzincir teknolojisi, müşterilere daha hızlı ve şeffaf bir hizmet sunma potansiyeline sahiptir. Akıllı sözleşmeler ve otomatik işlemler sayesinde poliçelerin işlenmesi ve hasar taleplerinin işlenmesi süreçleri hızlanır, müşterilere anında hizmet sağlanır ve bu da müşteri deneyimini olumlu yönde etkiler.

Maliyetlere etkisi: Blokzincir teknolojisi, aracıların rolünü azaltarak maliyetleri düşürmektedir. Sigorta işlemlerinde aracıların rolü ve buna bağlı olarak ödeme ve komisyonlar gibi maliyetleri ortadan kaldırabilir. Ayrıca, veri işleme ve saklama maliyetleri de blokzincir ağında azalır, bu da  daha az özkaynak ve personel ihtiyacı duymasına yardımcı olur.

Verimliliğe etkisi: Blokzincir, verilerin doğruluğunu ve güncelliğini sağlayan bir yapıya sahiptir. Merkeziyetsiz bir yapıda, veri kaybı, hatalar ve benzeri sorunların önüne geçilir. Blokzincirin sağladığı şeffaflık ve güvenilirlik, süreçlerin daha verimli bir şekilde işlemesine olanak tanır.

Güvenliğe etkisi: Blokzincir teknolojisi, verilerin güvenliğini önemli ölçüde artırır. Veriler tek bir merkezde saklanmak yerine dağıtık bir bulut ağı üzerinde depolanır ve değiştirilemez bir kayıt defteri kullanılır. Bu sayede, yetkisiz erişim ve veri manipülasyonu riski azalır, verilerin güvenliği sağlanır.

Sonuç olarak, blokzincir teknolojisinin yaygınlaşmasıyla birlikte sigorta sektöründe köklü değişiklikler beklenmektedir. Blokzincir, sigorta sektörünün geleceği için önemli bir teknoloji olarak görülmektedir ve önümüzdeki 10 yıl içinde hem sigortacılar hem de müşteriler için birçok değişikliklerin gerçekleşmesi muhtemeldir.

Sigorta sektörünü yakından ilgilendiren bankacılıkta kullanmaya başlandı bile. Ülkemizde 2017'den beri Akbank, Garanti ve Finansbank gibi köklü bankalar yurtdışı transferlerde blokzincir'den faydalanıyor. Bu sayede, müşteriler para transferlerini ortalama 1-2 dakikalık tamamlama süresiyle 7/24 olarak gerçekleştirebiliyor. Ez cümle blokzincir, acentelerin önünde büyük bir handikap olacak. SigortamNews ekibi olarak çözümün yine blokzincir üzerinden gelişeceğine inanıyoruz.

DÜŞÜK KÂR MARJLARINA YOL AÇABİLİR

Türk otomotiv şirketlerinin çevre dostu teknolojiler geliştirmek ve uluslararası standartlara uyum sağlamak için araştırma ve geliştirmeye yatırım yapmasının gerektiği de vurgulanan raporda, pazar rekabeti ve arz fazlasına da dikkat çekiliyor. Diğer yandan, Türk otomotiv pazarının yerli ve uluslararası oyuncular açısından son derece rekabetçi olduğu belirtilen rapora göre, önümüzdeki süreçte kapasite ve arz fazlası, fiyat savaşlarına, dolayısı ile de daha düşük kâr marjlarına yol açabilir. Raporda, sektörün rekabet avantajını korumak için inovasyon, ürün farklılaştırma ve verimli üretim süreçlerine odaklanması gerektiğinin altı çiziliyor.

SİBER GÜVENLİĞE YATIRIM ŞART

Allianz Trade Otomotiv Sektörü Risk Raporu’na göre, tüm bu risklere ek olarak dijital sistemlerin otomobillere artan entegrasyonuyla beraber siber güvenlik önlemleri de öne çıkıyor. Otomotiv sektörünün, ürünlerini ve müşteri verilerini korumak için güçlü siber güvenlik önlemlerine yatırım yapması gerektiği belirtilen raporda, devam eden tedarik zinciri sıkıntılarına da dikkat çekiliyor. 

Allianz Trade Otomotiv Sektörü Risk Raporu’nda; 2022 yıl sonu itibarıyla Asya bölgesinin otomotiv üretiminde pandemi öncesi seviyelerini yakaladığı ve toplam üretim içerisindeki en yüksek paya sahip olduğu da vurgulanıyor. Rapora göre, Avrupa ve Amerika pandemi öncesi üretim düzeyini yakalayamamış olmakla birlikte, Çin; Asya bölgesindeki üretimin en büyük aktörü ve küresel üretimdeki payı Amerika ve Avrupa Birliği’nin (AB) toplam üretiminden fazla.

Öte yandan son 10 yılın en büyük otomotiv ihracatçısı olan AB’nin, Çin pazarındaki payının azalış trendinde olduğu da belirtiliyor. Bu gelişmelerin yanında Çin’in otomotiv sektöründe 2022 yılında ilk kez dış ticaret fazlası verdiği görülüyor.  İlgili verilerle Çin’in otomotiv sektöründeki üretim ve dış ticarette payının arttığı ve izlenen dönemde daha rekabetçi hale geldiği anlaşılıyor.

Türkiye’nin ihracattaki en önemli kalemlerinden birinin otomotiv sektörü olduğu ve AB ve Birleşik Krallık bölgesi ihracat pazarında en büyük paya sahip olduğu vurgulanan raporda, AB’nin bu anlamdaki rekabet gücünün de önemli olduğu belirtiliyor.

Raporun detaylarına ulaşmak için: Otomotiv Sektörü Risk Raporu (allianz-trade.com)

İnternet ve bilişim çağının baş döndürücü şekilde hızlandığı günümüzde kötü niyetli kişilerin verdiği zarar da o derece büyük olabiliyor. Bun da Cisco Talos’un, en yaygın saldırıları, hedefleri ve eğilimleri derleyen 2023'ün ilk çeyreğine ilişkin siber güvenlik raporunda görebiliyoruz. Rapora göre, siber saldırıların yaklaşık yüzde 22'sini, tehdit aktörlerinin internete açık web tabanlı sunucuların güvenliğini aşmasını sağlayan kötü amaçlı komut dosyaları ‘web shell’ oluşturuyor.

Sonuçları yorumlayan Cisco, EMEA Servis Sağlayıcıları ve MEA Siber Güvenlik Direktörü Fady Younes şunları söyledi: "Siber suçlular, erişimlerini kurumsal ağlara yaymak için güvenlik boşluklarından yararlanarak daha fazla deneyim kazanıyor. Çok çeşitli tehditlerin önüne geçmek ve risklere yanıt verebilecek bir konumda olmak için, siber savunucular koruma stratejilerini ölçeklendirmelidir. Bu, büyük miktarda veriyi gerçek zamanlı olarak analiz etmek ve potansiyel tehditleri herhangi bir hasara neden olmadan önce tanımlamak için otomasyon, makine öğrenimi ve tahmine dayalı zekâ gibi gelişmiş teknolojilerden yararlanmak anlamına geliyor."

HANGİ ÖNLEMLER ALINMALI?

Fady Younes alınabilecek tedbirler için de şu bilgileri verdi: "Siber tehditler artmaya devam ederken, kuruluşlar kendilerini olası ihlallerden korumak için proaktif önlemler almalıdır. Kurumsal güvenliğin önündeki en önemli engellerden biri, birçok kuruluşta Sıfır Güven mimarisi uygulamalarının bulunmamasıdır. Hassas verilere yetkisiz erişimi önlemek için işletmeler, Cisco Duo gibi bir tür MFA uygulamalıdır. Cisco Secure Endpoint gibi uç nokta tespit ve müdahale çözümleri de ağ ve cihazlardaki kötü niyetli faaliyetleri tespit etmek için gereklidir."

2023'ÜN İLK ÇEYREĞİNDE 4 BÜYÜK TEHDİT

Web shell: Bu çeyrekte, web shell kullanımı 2023'ün ilk çeyreğinde yanıt verilen tehditlerin yaklaşık dörtte birini oluşturdu. Her web shell’in kendi temel işlevleri olmasına rağmen, tehdit aktörleri genellikle ağ genelinde erişimi yaymak için esnek bir araç seti sağlamak üzere bunları birbirine zincirledi.

Fidye yazılımı: Fidye yazılımı, etkileşimlerin yüzde 10'undan azını oluşturdu ve önceki çeyrekteki fidye yazılımı etkileşimlerine (yüzde 20) kıyasla önemli bir düşüş gösterdi. Fidye yazılımı ve fidye yazılımı öncesi saldırıların toplamı, gözlemlenen tehditlerin yaklaşık yüzde 22'sini oluşturuyordu.

Qakbot emtiası: Qakbot emtia yükleyicisi, bu çeyrekte ZIP dosyalarını kötü amaçlı OneNote belgeleriyle kullanan etkileşimler arasında gözlemlendi. Saldırganlar, Microsoft'un Temmuz 2022'de Office belgelerinde makroları varsayılan olarak devre dışı bırakmasının ardından, kötü amaçlı yazılımlarını yaymak için OneNote'u giderek daha fazla kullanıyor.

Kamuya açık uygulamaları suistimal etme: Halka açık uygulamaların suistimali, bu çeyrekte en önemli ilk erişim vektörü oldu ve etkileşimlerin yüzde 45'ine katkıda bulundu. Bir önceki çeyrekte bu oran yüzde 15'ti.

İŞTE EN ÇOK HEDEF ALINAN SEKTÖRLER: SAĞLIK, TİCARET, GARİMENKÜL

·         Rapor, etkileşimlerin yüzde 30'unun çok faktörlü kimlik doğrulamasından yoksun olduğunu veya yalnızca belirli hesaplarda ve hizmetlerde etkinleştirildiğini gösterdi.

·         Son dönemde güvenlik birimlerinin çabaları, Hive fidye yazılımı gibi büyük fidye yazılımı çetelerinin faaliyetlerini çökertti ancak bu yeni ortaklıkların kurulması için alan da yarattı.

·         Sağlık hizmetleri bu çeyrekte en çok hedef alınan sektör oldu. Bunu perakende-ticaret, gayrimenkul, gıda hizmetleri ve konaklama sektörleri takip etti.

AVRUPA’DA EN FAZLA ARTIŞ FRANSA’DA

“İflas seviyelerini analiz ettiğimiz ülkelerin 2023 yılı için yarısında, 2024 yılı için ise beşte üçünde salgın öncesi rakamların aşılması olası görünüyor. Avrupa'da, iflasların 2023 yılında Fransa'da yıllık yüzde 41 artarak 59 bine, İngiltere'de yüzde 16 artarak 28 bin 500'e, Almanya'da yüzde 22 artışla 17 bin 800'e ve İtalya'da ise yüzde 24’lük artışla 8 bin 900'e ulaşmasını bekliyoruz.”

ABD’DE YÜZDE 49

“ABD'de, daha sıkı kredi koşulları ve belirgin ekonomik yavaşlamanın bir sonucu olarak 2023 yılında iflaslarda yüzde 49'luk bir artış olmasını bekliyoruz. Bu da yılda 20 binden fazla iflasa geri dönüş anlamına geliyor. İnşaat sektöründe hâlâ sorunların devam ettiği Çin'de iflaslarda yüzde 4 ile az da olsa bir artış görülebilir.”

BASKI DEVAM EDECEK

“2023 yılında finansal istikrar endişelerinin yayılmasıyla artan kurum risklerin, ticari iflasların geniş tabanlı olarak hızlanmasında etkili olacağını düşünüyoruz. Durgunluk korkuları azaldı ve tedarik zinciri aksaklıkları hafiflemiş görünüyor ancak şirketler, ABD ve Avrupa bankacılık sektöründeki türbülans göz önüne alındığında, daha sıkı finansman koşullarının uzun süre devam edecek olması nedeniyle kârlılık tarafında hâlâ uzun süreli bir baskıyla karşı karşıya.

“Genel olarak, risk dengesinde hafif bir bozulma var olarak görünse de 2023 yılında iflas görünümünü şekillendirecek bu üç faktör öne çıkıyor:

1. Avrupa'da normalleşmenin henüz tamamlanmamış olması,
2. İflas sayısında istikrar sağlamak adına gereken minimum talep seviyesine ulaşılma ihtimalinin düşük olması,
3. Kârlılık üzerindeki uzun süreli baskı ve daha büyük finansman sorunlarının, nakit tamponlarını zayıflatacak ve kırılgan olanların dayanıklılığını test edecek olması,”

SALGIN ÖNCESİNİ GEÇEBİLİR

“Genel olarak, 2023 yılında küresel çapta ticari iflaslarda keskin bir hızlanma (yıllık yüzde 21 artış), 2024 yılında ise daha sınırlı bir artış (yüzde 4) bekliyoruz. Bu artış 2023 yılında ülkelerin yarısında, 2024 yılında ise beşte üçünde, iflas rakamlarını salgın öncesi iflas seviyelerinin üzerine çıkarabilir olarak görünüyor.”

2023 Küresel İflas Raporu için linke tıklayabilirsiniz.

Teknoloji şirketlerinin günümüzde yüksek enflasyon, enerji krizi ve düşen tüketici güveni gibi sorunlarla karşı karşıya olduğuna dikkat çeken EY araştırmasında öne çıkan fırsatlar arasında, aktif bir birleşme ve satın alma (M&A) stratejisinin benimsenmesi ilk sırada yer alıyor. Araştırma, değerlemelerdeki düşüşün sürmesiyle birlikte, birleşme ve satın alma anlaşmalarına yönelik talebin 2023 yılında geri döneceğini vurguluyor. Bu öngörü, teknoloji sektöründeki CEO'ların yüzde 72'sinin bu yıl boyunca birleşme ve satın alma işlemlerini sürdürmeyi planladığını ortaya koyan bir EY araştırması tarafından da destekleniyor.

Araştırmada, son dönemde tedarik zincirini iyileştirmeye yönelik adımların siyasi, ekonomik ve finansal ortamda yaşanan krizler nedeniyle ciddi bir sekteye uğradığı vurgulanıyor. Teknoloji şirketlerinin operasyonlarını yerelleştirme yönündeki çabalarına hız vererek jeopolitik olarak istikrarsız coğrafyalara bağımlılıklarını azaltma olanağı da  fırsatlar sıralamasında üçüncü sırada yer alıyor.

Teknoloji şirketleri için en önemli 10 fırsat alanı:

1. Aktif bir birleşme ve satın alma stratejisi benimseyin: Birleşme ve satın alma (M&A) stratejisi, teknoloji şirketleri için önemli kazançlar sağlama potansiyeline sahip. Birleşme ve satın alma anlaşmalarının son dönemde piyasadaki dalgalanmalar ve finansal çalkantılar nedeniyle yavaşlaması, güçlü bilançoya sahip kurumsal alıcılar için fırsatları artırıyor.

2. “Oyunu değiştiren” platform ekosistemleri üzerinde iş birliği yapın: Tüm dünyada kuruluşlar; bulut platformları üzerinde buluşuyor, bu alanda rekabet ediyor ve hizmetler sunuyor. Bu durum ise bulut teknolojisini, yeni çözüm geliştirme için tüm bileşenlere kolayca ulaşılabilecek dev bir pazara dönüştürüyor. Bu doğrultuda kuruluşlar, daha geniş çaplı düşünerek inovasyona yatırımla ve üçüncü taraflarla iş birliği yaparak ortak hedefler etrafında organize olabilir böylece blok zinciri, Web 3 ve metaverse gibi yeni nesil teknolojilerden yararlanarak daha hızlı ve etkili sonuçlar elde edebilir.

3. Yerelleştirme çabalarınızı ikiye katlayın: Jeopolitik gerginlikler ve doğal afetlerden kaynaklanan yapısal risklere yanıt vermek için tedarik zincirlerini iyileştirmeye yönelik çabaların yeterli olmayacağı anlaşıldı. Sektörün, endüstriyel ayak izini birden çok coğrafyaya yayması gerektiğinden dolayı büyük çaplı bir yenilenme gerekiyor. Bu durum da, önümüzdeki birkaç yıl içinde önemli maliyet artışlarına yol açacak ve büyük yatırımlar gerektirecektir.

4. Sürdürülebilirliğe öncelik verin: Çevresel, sosyal ve yönetişimin (ESG) tüm yönleri kurumsal şirketlerin gündeminde önemli bir yere sahip. Araştırma, çevresel sürdürülebilirliğin teknoloji sektörünü 2023'te önceki yıllara göre daha fazla etkileyeceğini vurguluyor. Şirketler, emisyonlar ve iklim değişikliği riskleri hakkında açıklama yapma konusunda yeni düzenlemelere uyma ve emisyonla ilgili vergi cezalarından kaçınma zorunluğu ile karşı karşıya.

5. “Kullandıkça öde” modelini sunun: Teknoloji şirketleri, tüketime dayalı iş modellerini keşfetmeli. EY araştırması; teknoloji, medya ve telekom şirketlerinin gelirlerinin bir kısmını “hizmet olarak her şey” yani XaaS modellerinden elde ettiğini gösteriyor ve aboneliklerin ise en etkili yöntem olduğunu ortaya koyuyor.

6. Gelir optimizasyonu için analiz araçlarını kullanın: Teknoloji şirketleri, tedarik zincirinin görünürlüğünü artırmak, riskleri azaltmak ve gereken erken uyarıları almak için analitik araçlara ciddi yatırımlar yaptı. Veri analitiğinin yararı, yalnızca tedarik zincirindeki süreçleri optimize etmekle sınırlı kalmıyor, aynı zamanda gelir optimizasyonu için de önemli bir potansiyel barındırıyor. Bu da, teknoloji şirketleri için oldukça cazip bir fırsat anlamına geliyor.

7. Uç bilgi işlem (edge) bilişim sistemine yatırım yapın: Nesnelerin interneti (IoT) teknolojileri geliştikçe, kuruluşların temassız ödemeler, robotik üretimler, akıllı ev sensörleri ve sürücüsüz araçlar gibi kaynaklardan gelen ve sürekli artan büyük miktardaki verileri işlemesi gerekiyor. Bu ise gerçek zamanlı yanıtlara ihtiyaç duyulduğunda oldukça maliyetli ve zaman alıcı bir süreç oluyor. Teknoloji şirketleri, 2023 yılında operasyonları ve deneyimleri iyileştirmek için uç bilgi işlem sistemlerine yatırım yapmayı da değerlendirmeli.  

8. Veri güvenliğini sağlayın: Siber güvenliğe yatırım yapmak, her yıl olduğu gibi 2023'te de temel bir öncelik durumunda. Veri miktarı büyümeye devam ediyor, şirket ağlarının boyutu uç bilgi işlem ve hibrit çalışma ile daha da genişliyor; kötü niyetli aktörlerin sayısı ise jeopolitik gerilimlere bağlı olarak sürekli artıyor. Düzenleyici denetimler sıkılaşırken verileri koruyamamanın bedeli olarak yaptırımlar da artıyor. Kuantum bilgi işlem ve blok zinciri gibi yeni nesil teknolojilerin tehdit ve güvenlik parametrelerini değiştirdiği bu dönemde teknoloji şirketleri; altyapı, ürün/veri güvenliğini sağlamak ve en yeni araçlardan ve teknolojilerden öncelikli yararlanabilmek adına ortaklar ve tedarikçilerle yakın iş birliği yapmalı.

9. Çevik bir yetenek stratejisi izleyin: Pandemi; teknoloji sektöründe başarılı yeteneklere erişim olanaklarını ciddi biçimde sarstı. EY’ın iş gücü alanında gerçekleştirdiği bir araştırma, sektördeki çalışanların %56'sının daha yüksek ücret, daha iyi sağlık programları ve daha fazla kariyer fırsatı aramak için işlerinden ayrılmayı düşündüklerini gösteriyordu. Uzun vadeli büyümeyi hızlandırmak isteyen sektör bugün ise yalnızca yetenek eksiklikleri ile değil, aynı zamanda sert ekonomik rüzgarlara yanıt olarak işe alımların dondurulması ve işten çıkarmalarla da uğraşıyor.

10. Küresel asgari vergi reformuna hazırlanın: Dünyanın dört bir yanındaki kuruluşların teknoloji, vergi ve finans ekiplerinin, küresel asgari vergilendirme kurallarının etkilerini anlamak için hazırlıklı olmaları gerekiyor. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı'nın (OECD) bu alanda yeni düzenlemeler inşa etme yolundaki çabalarının merkezinde teknoloji şirketleri ve ekonominin dijitalleşmesi yer alıyor. Şirketler; ihtiyaç duydukları vergi teknolojisi araçlarının, tedarik zinciri seçimlerinin ve işletim modeli değişikliklerinin vergi oranlarına etkileri de dahil olmak üzere bir dizi faktörü değerlendirmek zorunda kalacaklar.

EY Türkiye Telekomünikasyon, Medya ve Teknoloji (TMT) Sektör Lideri Emre Beşli, araştırma ile ilgili değerlendirmesinde şunları söyledi:

“EY araştırması, tüm olumsuzluklara rağmen teknoloji sektöründe birleşme ve satın alma anlaşmalarına yönelik talebin geri döneceğini gösteriyor. Yatırım yapmak ve yeni iş modellerini test etmek için uygun bir zaman olduğunu ortaya koyan araştırmada teknoloji şirketlerinin bu alanda aktif bir strateji benimsemeleri, fırsatlar arasında ilk sırada yer buluyor. Teknoloji şirketleri için yeni pazarlara açılma ve sağlık teknolojileri gibi bağlantılı sektörlerdeki satın almalar sayesinde, portföylerin yapay zekâ gibi yeni nesil teknolojilerle güçlendirilmesi fırsatları da söz konusu. Bunun yanı sıra araştırma, tedarik zincirlerinin yeniden yapılandırılmasına ve yerelleştirilmesine ya da yakın konumlandırılmasına yönelik çabaların süreceğine de işaret ediyor. Teknoloji şirketlerinin odaklanması gereken alanlardan biri de yetenekli iş gücünü elde tutabilme baskısı. Ayrıca araştırma, teknoloji sektörünün temelde güçlü olduğuna ve ekonomik büyümenin itici gücü olmak için olumsuz koşulların üstesinden geleceğine olan inancı vurguluyor.”

EY’ın konuyla ilgili araştırmasına EY web sitesi üzerinden ulaşılabiliyor.

Afet yönetiminde gelişmiş ülkelerin modern kriz yönetimi basamaklarını kullandığını belirten GOOINN analistleri raporda; Risk ve Zarar Azaltma, Hazırlık, Müdahale ve İyileştirme gibi dört adımdan oluşan ve tekrar eden kriz yönetimi süreçlerini de derinlemesine inceledi.

Doğal afetlerde kullanılan teknolojilerin can ve mal kaybını önlemedeki öneminin oldukça yüksek olduğunu belirten GOOINN analistleri, bu teknolojilerin kullanımının, afet öncesinde, afet sırasında ve afet sonrasında insanların korunması, güvenliği ve hayatta kalması için kritik bir rol oynadığını belirttiler. İletişim teknolojileri, acil durumlar sırasında insanların birbirleriyle ve yetkililerle bağlantıda kalmasını sağlayarak, kurtarma ekiplerine hızlı ve doğru bilgi sağlamayı kolaylaştırıyor. Ayrıca, yapay zekâ, IoT, GPS ve uydu teknolojileri gibi diğer teknolojiler, afet bölgelerinin tespit edilmesi ve izlenmesi gibi kritik görevleri gerçekleştirmede yardımcı oluyor.

2023 Afet Teknolojileri Raporu’na göre bu teknolojilerin en önemlileri şu şekilde sıralanıyor:

İklim Modelleri

İklim modelleri, atmosferik koşulların gelecekteki durumunu tahmin etmek için kullanılıyor. Bu modeller, hava koşullarının yanı sıra deniz seviyeleri ve okyanus akıntıları gibi diğer çevresel faktörleri de dikkate alıyor.

Uyarı Sistemleri

Tsunami, deprem, sel gibi afetlerde uyarı sistemleri kullanılıyor. Bu sistemler, insanları zamanında uyararak can kaybını azaltıyor. Tsunami uyarı sistemleri, deprem uyarı sistemleri, sel uyarı sistemleri gibi farklı çeşitleri mevcut. Ayrıca bu sistemlerde yapay zeka teknolojisi ön plana çıkıyor.

Uydu ve Havadan Görüntüleme

Uydu ve havadan görüntüleme teknolojisi, afet bölgelerindeki hasarın boyutunu ve yaygınlığını belirlemenin yanı sıra, afetten etkilenen bölgelerdeki insanların hareketlerini izlemek için kullanılıyor.

Drone Teknolojisi

Drone'lar, afetten etkilenen bölgelerde hasarın tespit edilmesi ve acil durum malzemelerinin teslim edilmesi için kullanılıyor. Drone'lar, insanların erişemediği bölgelerde çalışabiliyor ve kısa sürede büyük bir alanı tarama imkanı sunuyor.

Mobil Uygulamalar

Afetlerde insanların güvenliğini sağlamak için mobil uygulamalar da etkin kullanılıyor. Bu uygulamalar, acil durum bilgileri, afet sırasında yapılması gerekenler, yerinizi bildirme ve yakınınızdaki afet barınakları gibi bilgileri içeriyor.

Su Arıtma Teknolojileri

Afetlerde su kaynaklarının kirlenmesi sık görülen bir sorundur. Su arıtma teknolojileri, su kaynaklarının kirliliğini azaltmak ve insanların güvenli içme suyu elde etmesini sağlamak için kullanılıyor.

Bu riskleri teknoloji ile azaltmak mümkün mü?
Hepimizin bildiği gibi afetler, doğal sebeplerle meydana gelen ve insanların yaşamlarını, sağlıklarını, varlıklarını ve çevreyi olumsuz etkileyen olaylardır. Deprem, sel, kasırga/tayfun/fırtına, volkanik patlama, çığ ve yangın en riskli doğal afetler olarak gösterilirken, bölgeden bölgeye bu doğal afetler risk anlamında daha çok öne çıkıyor. Bu nedenle her bölgedeki afet risklerinin gerekli teknolojileriyle beraber ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten GOOINN analistleri, önceliklere göre aksiyon planlamaları yapılması gerektiğini vurguluyor.

GOOINN, Afet Teknolojileri Raporu’nda ayrıca, Türkiye özelinde bu alandaki birçok girişim ve STK’yı da incelendi.

Öne Çıkan Girişimler ve STK’lar

Afet önleme ve azaltma konusunda çalışan dünya ve Türkiye’de birçok girişimin listelendiği raporda, Türkiye’den örnekler şöyle;

Kozalak Yangın, orman yangınlarında erken tespit ve uyarı sağlayan, hava kalitesini ölçen, zehirli, yanıcı, ve patlayıcı gaz tespiti yapan IoT tabanlı bir örgü ağ sistemi çözümüdür.

Blueit, binalarda harcanan su tüketimini, gerçek zamanlı olarak takip edip optimize eden bir donanım ve yazılıma bağlı su yönetim sistemi ile hizmet vermektedir.

Afet Müdahale Haritası, afet zamanlarında etkili destek ve kurtarma çalışmaları için yerel yetkililer, STK’lar, şirketler ve gönüllüler gibi çeşitli aktörler arasında iletişim ve koordinasyonu sağlamak, yardım ve eylemde verimliliği artırmak ve tekrarları en aza indirmek için tüm aktörleri gerçek zamanlı olarak takip edebilen Turkish Philanthropy Funds (TPF) ve İhtiyaç Haritası’nın bir araya gelerek oluşturduğu dijital bir platformdur.

Afet Bilgi, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri ile mücadelede önemli bilgilerin doğrulanarak hem afetzedelere hem de yardımcı olmak isteyenlere ulaştırılması için kurulan bir internet sitesidir.

Deprem.io, kar amacı gütmeden 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası gönüllü yazılımcılar tarafından oluşturulan imece platformudur.

Net Zero, emisyon azaltım projeleri ve stratejileri geliştirerek kurumların sıfır emisyon hedeflerini gerçekleştirmelerinde yol gösteren bir şirkettir. İklim çözümleri ile iklim hareketinin etkisini artırmayı hedefleyen Net Zero, kurumlara karbonsuzlaşma yol haritası sunmaktadır.

Back to Nature Biyoteknoloji sektördeki lider şirketlerin, yeşil teknolojileri kullanarak doğaya zararsız ürünler üretmesini ve yeşil teknolojinin sürdürülebilirliği üzerine teknolojik çözümleri ile hizmet vermektedir.

SPATIUM, otonom araçlar ve yapay zeka alanında endüstriyel çözümler sunmaktadır.

Afet tanımı, kayıt altına alınmış büyük afetler, dünya ve Türkiye'den afet ile ilgili önemli bulgular, afet bilinci, afet teknolojileri ve afet ile ilgili duygu durum analizi gibi konu başlıklarının detaylıca ele alındığı 2023 Afet Teknolojileri Raporu’nun 136 sayfalık tamamını buradan okuyabilirsiniz.