Uluslararası Para Fonu (IMF), Orta Doğu'daki savaşın küresel petrol piyasalarındaki koruyucu tamponları tükettiğini açıkladı. IMF uzmanları; deniz ticareti, nakliye faaliyetleri ve sigorta sektörünün gelecekteki olası bir şoka karşı çok daha hassas bir döneme girdiğine dikkat çekti.
IMF uzmanları Jean-Marc Natal ve Azim Sadikov tarafından kaleme alınan "Petrol piyasası savaş şokunu absorbe etti ancak tamponlar azalıyor" başlıklı blog yazısında, küresel enerji piyasası ve bu piyasayı fonlayan finansal risk yönetim süreçlerine ilişkin kritik tespitler yer aldı.
Yazıda, Orta Doğu'daki savaşın küresel petrol piyasasında son yılların en büyük arz kesintisine yol açmasına rağmen; düşen talep, artan üretim ve stokların kullanılması sayesinde fiyatlarda beklenen devasa sıçramanın yaşanmadığı belirtildi. Ancak uzmanlar, bu koruyucu manevra alanının artık kritik seviyede daraldığını vurguluyor.
SİGORTA VE NAKLİYE HİZMETLERİ BELİRSİZLİĞİN ODAĞINDA
Analizde, küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimin, lojistik ve sigorta sektörleri üzerinde yarattığı baskıya geniş yer ayrıldı. IMF, risklerin operasyonel ve finansal boyutunu şu sözlerle özetledi:
"Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün ne zaman etkin şekilde yeniden sağlanacağı; nakliye faaliyetleri, sigorta hizmetleri ve piyasa aktörlerinin güveninin ne hızda toparlanacağı belirsizliğini koruyor."
Sektör tahminleri, su yolunun tamamen yeniden açılmasının ardından petrol akışının normalleşmesinin en az 2 ila 3 ay sürebileceğini gösteriyor. Bu durum, deniz taşımacılığı ve emtia sigortası pazarlarında risk kabullerinin zorlaşacağına ve primlerin yüksek seyredebileceğine işaret ediyor.
ARZ AÇIĞI TARİHİ SEVİYELERİ AŞMIŞ DURUMDA
Mayıs ayı sonu itibarıyla, normal küresel tüketimin yaklaşık 10 günlük miktarına eşdeğer olan 1.1 milyar varilden fazla ham petrolün piyasaya ulaşamadığı kaydedildi. Analize göre, mevcut süreçte ortaya çıkan arz açığı; 1973 petrol krizi, İran-Irak Savaşı ve Körfez Savaşı dönemlerinde görülen tarihi arz açıklarını geride bırakmış durumda.
İlk şokun etkisini hafifleten geçici faktörlerin artık sonuna gelindiğini belirten IMF uzmanları, küresel ekonominin daha fazla zarar görmemesi için arzın hızla toparlanmasının büyük önem taşıdığını ifade ediyor.
"BİR SONRAKİ ŞOKTA DÜNYA DAHA SAVUNMASIZ OLACAK"
Enerji şoklarının zincirleme etkisinin finans, lojistik ve sigorta sektörlerinde derinden hissedilmeye devam ettiğini belirten uzmanlar, uyarılarını şu çarpıcı tespitlerle sonlandırdı:
"Bu sefer ilk darbeyi hafifleten unsur, enerji piyasalarının manevra alanı olması ve darbeyi absorbe edebilmesiydi. Hürmüz Boğazı'nda gerilimler yeniden alevlenirken; yedek kapasitenin devreye girmesi, talebin daralması ve stokların azalması nedeniyle bu manevra alanı artık daha küçük ve giderek daralıyor. Stoklar yenilenmediği takdirde, bir sonraki şok geldiğinde dünya daha zayıf ve savunmasız bir konumda olacak."
KAYNAK: A.A