Türkiye Sigorta Birliği (TSB) Başkan Yardımcısı ve Maher Holding Sigorta Grubu Başkanı Ahmet Yaşar, 6 Ocak’ta Antalya’da düzenlenen "Geleceğin Antalya’sı: Kentsel Dönüşümle Yeniden" isimli panele katılarak kentsel dönüşümün finansmanı ve güvenliği üzerine kritik açıklamalarda bulundu.
Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) ev sahipliğinde gerçekleşen bu panelde Ahmet Yaşar’ın konuşmasından öne çıkan temel başlıklar şöyle:
1. "Depremin Çözümü Kentsel Dönüşüm, Kentsel Dönüşümün Çözümü Sigorta"
Yaşar, Türkiye'nin bir deprem ülkesi olduğu gerçeğini hatırlatarak, afetlere karşı dirençli şehirler inşa etmenin tek yolunun kentsel dönüşüm olduğunu belirtti. Ancak bu sürecin vatandaş nezdinde güvenle yürümesi için sigorta mekanizmalarının devreye girmesinin şart olduğunu vurguladı.
2. Bina Tamamlama Sigortası'nın Kritik Rolü
Kentsel dönüşüm projelerinde vatandaşların en büyük çekincesinin "evim yarım kalır mı?" endişesi olduğunu ifade eden Yaşar, şunları söyledi:
- Bina Tamamlama Sigortası, inşaatın müteahhit kaynaklı nedenlerle (iflas, vefat vb.) durması durumunda sigorta şirketinin devreye girerek binayı tamamlamasını veya ödenen parayı iade etmesini garanti eder.
- Bu sigorta türü, sadece bir teminat değil, aynı zamanda sigorta şirketinin müteahhidin mali ve teknik yeterliliğini denetlediği bir kalite kontrol mekanizmasıdır.
3. Antalya Özelinde Kentsel Dönüşüm ve 2050 Vizyonu
Antalya’nın hızlı göç alan ve hızla büyüyen bir şehir olduğunu belirten Yaşar, şehrin 2050 vizyonunda "afetlere dirençli kent" kimliğinin öncelikli olması gerektiğini savundu. Kentsel dönüşümün sadece binaları yenilemek değil, şehri iklim krizi ve doğal afetlere karşı bir bütün olarak hazırlamak olduğunu ifade etti.
4. "Dirençli Şehirler İçin Ortak Akıl"
Ahmet Yaşar, kentsel dönüşümün hızlanması için kamu, yerel yönetimler, inşaat sektörü ve sigorta sektörünün bir arada çalışması gerektiğini belirtti. Özellikle finansal modellerde Gayrimenkul Yatırım Fonları ile Bina Tamamlama Sigortası'nın entegre edilmesinin süreci "coşturacağını" ve hızlandıracağını dile getirdi.
Ahmet Yaşar, konuşmasında Maher Holding bünyesindeki Quick Sigorta'nın Türkiye'de bina tamamlama sigortasını ilk başlatan ve bu alanda en geniş portföye sahip şirket olduğunu da vurguladı. Yaşar, sektörün bu alandaki tecrübesinin kamu projelerine daha fazla entegre edilmesi çağrısında bulundu.
Ahmet Yaşar'ın panelde üzerinde durduğu Bina Tamamlama Sigortası (BTS), kentsel dönüşüm sürecinde hem mülk sahibini hem de müteahhidi koruyan bir "finansal kalkan" görevi görüyor.
İşte bu sigortanın işleyiş şeması ve sağladığı yasal/pratik avantajlar:
1. Bina Tamamlama Sigortası Nasıl İşler? (İşleyiş Şeması)
Süreç, inşaat henüz başlamadan devreye girer ve anahtar teslimine kadar devam eder:
- Denetim ve Onay: Müteahhit, projeye başlamadan önce sigorta şirketine başvurur. Sigorta şirketi müteahhidin mali yapısını, teknik kapasitesini ve geçmiş işlerini inceler. (Bu, projenin en baştan "onaylı" olduğu anlamına gelir).
- Poliçe Kesimi: İnceleme olumlu sonuçlanırsa müteahhit adına, hak sahiplerini (vatandaşları) lehtar (faydalanıcı) gösteren poliçe düzenlenir.
- İnşaat Takibi: Sigorta şirketi, inşaatın ilerleyişini periyodik olarak kontrol eder. Müteahhit hakedişleri, projenin ilerleme hızına göre belirlenir.
- Risk Gerçekleşmesi: Eğer müteahhit iflas ederse, işi bırakırsa veya vefat gibi nedenlerle inşaat durursa sigorta şirketi devreye girer.
- İki Çözüm Yolu: Sigorta şirketi ya inşaatı başka bir müteahhide tamamlatarak vatandaşa dairesini teslim eder ya da o güne kadar vatandaşın ödediği tüm anaparayı (varsa peşinat ve taksitleri) iade eder.
2. Yasal ve Pratik Avantajları
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve kentsel dönüşüm mevzuatına göre sağladığı avantajlar şunlardır:
- Bankasız Teminat: Müteahhitler için banka teminat mektubu limitlerini tüketmeden, sigorta şirketi üzerinden teminat sağlama imkanı sunar. Bu, müteahhidin nakit akışını rahatlatır.
- Haciz Koruması: Sigorta şirketi tarafından sağlanan bu teminatlar, müteahhidin diğer borçları nedeniyle haczedilemez veya üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.
- Vatandaş Güveni: Vatandaşın "topraktan" veya kentsel dönüşüm kapsamında evini verirken duyduğu "dolandırılma" veya "yarım kalma" korkusunu sıfıra indirir.
- Hukuki Süreçlerden Muafiyet: Müteahhit işi bıraktığında vatandaşın yıllarca sürecek mahkemelerle uğraşmasına gerek kalmaz; muhatap doğrudan sigorta şirketidir.
- Kalite Kontrolü: Sigorta şirketi zarar etmek istemeyeceği için projenin her aşamasında yapı denetiminin yanı sıra kendi kontrol mekanizmalarını da çalıştırır.
Piyasaya taze likidite ve güven
Ahmet Yaşar, Antalya'daki konuşmasında özellikle şu noktaya dikkat çekti: “Bankalardan kredi çekerek kentsel dönüşüm yapmak maliyetli ve limitlere takılıyor. Oysa Bina Tamamlama Sigortası, sermaye piyasası aracı gibi çalışarak piyasaya taze likidite ve güven aşılar.”
