ABD ve İsrail’in İran’a saldırması büyük bir sigorta krizini de beraberinde getirdi. Hürmüz Boğazı’ndan günlük 20 milyonu varili aşkın ham petrol ve petrol ürünü geçiyor. Bu miktar, dünya sıvı petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20’sine karşılık geliyor. Ayrıca küresel LNG ticaretinde de günlük yaklaşık 300 milyon metreküp yani küresel ticaretin yüzde 20’si de yine bu güzergahı kullanıyor. Özellikle Katar kaynaklı doğalgaz sevkiyatları Asya pazarlarına buradan ulaşıyor.
Hürmüz’den geçen petrolün yaklaşık yüzde 70 ila 80’i Asya ülkelerine gidiyor. En büyük ithalatçılar arasında Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore yer alıyor.
ABD-İsrail saldırılarının ardından uluslararası sigorta piyasalarında korkulan oldu. İran, resmen ilan etmese de Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattı.
SAVAŞ RİSKİ SİGORTA PRİMLERİNİ UÇURDU
Küresel sigorta devleri, savaşın başlamasının ardından Basra Körfezi’nde gemisi bulunan denizcilik şirketlerine kritik bir uyarı gönderdi. İngiliz ekonomi gazetesi Financial Times’ın sektör kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre, sigortacılar Cumartesi günü alışılmadık bir adım atarak poliçe iptal bildirimlerini sundu. Dünyanın en kritik petrol geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndan geçecek gemiler için primlerin yüzde 50 oranında artacağı öngörülüyor.
MİLYON DOLARLIK SEVKİYATLARDA MALİYET ŞOKU
Sigorta acentesi Marsh yetkilileri, daha önce gemi değerinin yüzde 0,25’i seviyesinde olan primlerin hızla yükseldiğine dikkat çekiyor. Bu senaryoda 100 milyon dolar değerindeki bir geminin tek bir seferlik sigorta maliyeti 250 bin dolardan 375 bin dolara çıkıyor. Sektör temsilcileri, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması veya gemilere el koyma riski gibi endişelerin fiyatlamalara dahil edildiğini belirtiyor. Halihazırda bazı tankerlerin rotalarını değiştirdiği ve bölgedeki riskli sulardan uzaklaştığı bildiriliyor.
İran, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) kontrolündeki Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticaretinin yüzde 20'sinin geçtiği en stratejik deniz geçitlerinden biri olarak biliniyor.
Basra Körfezi’ni Umman Denizi’ne bağlayan 33 kilometre genişliğindeki Hürmüz Boğazı, dünya deniz geçitleri arasında en stratejik su yollarından biri olarak öne çıkıyor. Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) akışının önemli bir bölümü bu dar geçitten sağlanıyor.
Gemi sahipleri, sigorta maliyetlerindeki artışları, bölgeden tamamen kaçınmanın yol açabileceği potansiyel gelir kayıplarıyla karşılaştırırken zorlu ekonomik hesaplamalarla karşı karşıya kalıyorlar. Dahası, küresel ticaret gerilimleri uluslararası denizcilik rotalarını etkilemeye devam ettikçe bu hesaplamalar giderek daha karmaşık hale geliyor.
